ĐÀ LẠT, XỨ NGÀN HOA
+ Đường lên xứ Ngàn Hoa,
Khó khăn lắm mới mời được sếp tui cùng đi lên thăm lại thành phố Đà Lạt, người đẹp thích đi Mall mua sắm hơn đi du lịch. Lâu lắm rồi, trước năm 1975 mình có lên thăm cô em gái làm việc tại bệnh viện tiểu khu Tuyên Đức luôn tiện dự lễ mãn khóa 22 VBĐL của chú em rể tương lai. Đó là kỷ niệm lần đầu đến viếng thành phố “ngàn thông”, sau này có vài lần khi về mượn xe của mấy đứa em vợ chạy lên trốn cái nóng Sài Gòn trên thành phố “thông reo vi vu” mát mẻ này.
Từ Nhơn Trạch quê sếp tui đi đường cao tốc Long Thành - Dầu Giây sau đó theo quốc lộ 20 lên Đà Lạt, khoảng 300 km. Qua cung đường Định Quán với Đá Ba Chồng, làng bè sông La Ngà, vượt đèo Bảo Lộc, đèo Prenn rồi vào đến Hồ Xuân Hương trung tâm thành phố Ngàn Hoa.
Hồi xửa hồi xưa, người ta gọi Đà Lạt là xứ “ngàn thông”, mấy mươi năm trở lại Đà Lạt đã đổi tên “xứ ngàn hoa”. Không biết từ khi nào em đổi màu áo thay tên? Thấy quảng cáo du lịch “Công viên Ngàn Hoa”, “Làng hoa Vạn Thành” rầm rộ là “điểm đến nhất định của du khách”, phải chăng từ đó ư?
Đà Lạt mát mẻ với Hồ Xuân Hương cùng màu xanh của núi rừng cao nguyên Lâm Viên, những điểm đến từng lưu giử bao kỷ niệm mộng mơ thu hút người ta trở về tìm lại dấu xưa. Bà con từ Sài Gòn oi bức hay từ dưới vùng đồng bằng phù sa sông nước hoặc dưới miền duyên hải cát trắng đi lên Đà Lạt, ở đó sẽ là một trong những điểm “check-in” lý tưởng.
+ Đá 3 chồng,
Đá ba chồng (Định Quán).
Đá Ba Chồng, trong giới “bác tài” họ mặc nhiên xem đây như là biểu tượng của Định Quán, một huyện của tỉnh Đồng Nai.
Định Quán cách TP. Biên Hòa 80 km, và cách TP. Sài Gòn 110 km, có nhiều đồi thấp, có nguồn nước từ sông Đồng Nai và phụ lưu phía tả ngạn là sông La Ngà, hồ nước nhân tạo Trị An to lớn đem lại sự thuận tiện tưới tiêu tạo nên vùng đất màu mỡ thích hợp trong việc canh tác các loại cây lương thực và công nghiệp như cà phê, thuốc lá, hồ tiêu, mía, bắp, v.v… Đập thủy điện Trị An khổng lồ là nguồn cung quan trọng cho mạng lưới điện quốc gia, tuy nhiên ngày nay động từ “xả lũ” là nổi kinh hoàng cho người dân quanh vùng hạ lưu mỗi khi có mưa nhiều.
Huyện có các dân tộc sinh sống được xem là bản địa như Châu Ma, Chơ Ro, Sê-Tiêng, với nét văn hóa đặc trưng nhưng đa số là người Kinh.
Đá Ba Chồng gồm 3 hòn đá gần bằng nhau chồng lên nằm sát đường, tuy không là một thắng cảnh nhưng dân phượt thường thích thú dừng lại chụp tấm hình kỷ niệm với Định Quán.
Dân tộc bản địa từ xưa theo chế độ mẫu hệ nên mấy anh ngang qua Định Quán có đầu óc hài hước thì đùa rằng người phụ nữ ở đây có quyền lấy “3 chồng” nên “ông trời” làm dấu xác minh điều đó!
+ Đèo Bảo Lộc,
Khúc quanh trên đèo Bảo Lộc,
Từ Sài Gòn đi Đà Lạt theo quốc lộ 20 phải qua 2 ngọn đèo Bảo Lộc và Prenn, du khách đều được trải nghiệm cảnh quan ngoạn mục và mỗi con đèo người ta cảm nhận được một cách yêu thích khác nhau.
Bảo Lộc là cung đường đèo hiểm trở để lên Đà Lạt, tuy nhiên có điều làm du khách thích thú mỗi khi trời trong không có mưa hoặc nhiều sương mù ẩm ướt, người ta có thể thưởng ngoạn bên dưới là mấy mảng trồng cao su, trà, café và những đồi thông xanh mượt mà của núi rừng cao nguyên bạt ngàn.
Bảo Lộc khi xưa gọi là B’lao theo tiếng người dân tộc K’ho. Từ thành phố Bảo Lộc đến thị trấn Đ’Mri, huyện Đạ Huoai, độ cao từ chân đèo 415 m, đỉnh đèo 980 m so với mực nước biển. Đường đèo dài chỉ 10 km mà có đến 108 khúc quanh, dốc cao ngoằn ngoèo khúc khuỷu, nhiều nơi khá hiểm trở có độ dốc 8%, một bên là vách núi cheo leo một bên là vực sâu dựng đứng tạo nhiều cảm giác thích thú cho các anh phượt thủ can đảm thích mạo hiểm. Chắc chắn tài xế “đồng bằng” lần đầu lên đây ngang qua đèo phải rà thắng run chân!
+ Thác Prenn,
Thác Prenn,
Tiếp nối là con đường đèo Prenn dẫn vào thành phố Đà Lạt khoảng 11 km, có ngọn thác khá đẹp nổi tiếng là một thắng cảnh du khách ưa thích ghé tham quan mỗi đi đến Thành phố Ngàn hoa.
Cung đường đèo Prenn dốc thoai thoãi quanh con thác cùng tên dưới chân đèo, có hàng thông vi vu bên đường ở đó người ta bắt đầu cảm nhận được không khí mát mẻ của độ cao trên dưới 1500 m (đối với mực nước biển) của Đà Lạt.
Vào mùa bắt đầu từ tháng 10, hoa dã quỳ nhuộm vàng bên đường như nụ cười duyên dáng của cô gái cao nguyên Lâm Viên đón chào khách lãng du đó là nét độc đáo của thành phố Ngàn Hoa.
+ Hồ Xuân Hương,
Hồ Xuân Hương dưới mưa phùn nhìn từ quảng trường Lâm Viên.
Cái hồ xinh đẹp thơ mộng nằm giửa thành phố có tên là Xuân Hương từ năm 1953 thay tên củ Grand Lac (Hồ lớn) từ thời Pháp, với tên này còn mang ý nghĩa hình ảnh của nữ sĩ thơ Nôm Hồ Xuân Hương từ thế kỷ 19.
Dạo quanh hồ bằng xe ngựa, đạp vịt dưới hồ, nơi bờ hồ còn có vài quán Cà phê để có thể bên ly Coffe nóng ngào ngạt hương thơm chào đón buổi sớm yên bình hay ngắm hoàn hôn thật lãng mạn từ quán Thủy Tạ, Bích Câu, Thanh Thủy, ở đó có thể nhìn bao quát hồ nơi từng luyến lưu gợi bao hồn thơ ý nhạc:
Hàn Mặc Tử cảm tác về Hồ Xuân Hương:
Ai hãy lặng thinh chớ nói nhiều
Để nghe dưới nước đáy hồ reo
Để nghe tơ liễu rung trong gió
Và để nghe trời giải nghĩa yêu.
Hoặc hoài niệm cảnh mộng mơ trử tình của Đà Lạt để có nhiều bài hát thấm đẫm vào hồn người trải dài theo năm tháng: Thương về miền đất lạnh (Châu Kỳ), Ai lên xứ hoa đào (Hoàng Nguyên), Đà Lạt hoàn hôn (Minh Kỳ & Anh Bằng), Thành phố buồn (Lam Phương), v.v… (còn nhiều lắm).
Quanh hồ có nhiều điểm du lịch nổi tiếng như Quảng trường Lâm Viên, công viên Ngàn Hoa, công viên Yersin hay Đồi Cù.
+ Làng hoa Vạn Thành,
Đà Lạt khí hậu mát mẻ, đất bazan màu mở thích hợp nghề trồng hoa trải qua nhiều đời có nhiều kinh nghiệm nghề nghiệp. Kỷ nghệ hoa Đà Lạt phát tiển, những năm gần đây kinh tế Việt Nam trên đà phát triển nhanh chóng tạo nên tầng lớp trung lưu khá giã nên nhu cầu hoa tươi tăng mạnh, hoa Đà Lạt được cung cấp khắp cả nước.
Trời có mưa nhẹ nên chúng tôi không thể ghé Công Viên Ngàn Hoa mà đến làng hoa Vạn Thành (có mái che). Với nhiều láng trồng đủ các loại hoa vùng nhiệt đới, ôn đới; ngoài ra còn có trồng cây có trái nhiều màu làm cảnh như cà tomato loại chùm trái dây dài rũ xuống trên dưới 1 m, nhiều loại nhiều màu trông thật đẹp.
Làng hoa Vạn Thành là cơ sở qui mô nhất, tổ chức thành điểm tham quan du lịch nổi tiếng là điểm đến ưa thích cùng với hoa và hoa.
+ Khu du lịch sinh thái Mê Linh,
Định lên Đà Lạt thay đổi không khí mát mẻ trong lành hòa mình cùng thiên nhiên nơi miền cao nguyên, tiếc rằng thời gian eo hẹp nên không thể đưa Sếp tui đến tham quan Thung Lũng Tình Yêu, KDL Làng Cù Lần (trải nghiệm Văn hóa Cồng Chiêng, uống rượu cần), chỉ đến được KDL sinh thái Mê Linh ở ngoại ô thành phố luôn tiện cho sếp tui mua một số thổ sản, v.v…
Vài năm gần đây Đà Lạt đã tận dụng hết không gian phát triển, theo qui hoạch mới huyện Lạc Dương liền kề thành phố Đà Lạt xây dựng nhiều khu Resort & Khách sạn, nhà hàng, khu vui chơi như: Vườn Quốc gia Bidoup Núi Bà, Công viên cao nguyên Lang Biang (đĩnh núi Lang Biang cao 2167 m, cao nhất miền Trung) và KDL Quỷ Núi Ma Rừng, KDL Đồi trà Cầu Đất và nhiều KDL sinh thái khác thu hút du khách đến tham quan.
+ Làng bè sông La Ngà,
Trên đường về trở về chúng tôi dừng chân nơi cầu La Ngà ngắm nhìn làng bè trên sông La Ngà thuộc địa phận huyện Định Quán, tỉnh Đồng Nai, khu vực hồ thủy điện Trị An.
Khoảng năm 1989-1990, đồng bào Việt ở Biển Hồ (Campuchia) hồi hương đã chọn con sông La Ngà để họ tiếp tục cuộc sống bềnh bồng như đã từng ở trên Biển Hồ. Sau đó có đồng bào từ Châu Đốc thấy thuận lợi việc nuôi cá bè tại đây nên họ qui tụ lại thành Làng Bè, hiện nay có trên 200 hộ khai thác ngành nuôi cá bè khá phát đạt với qui mô khoảng 500 bè nuôi cá. Các loại cá có gía trị kinh tế cao như cá Diêu Hồng, cá Chình, cá Bống và đặc biệt cá Lăng được ưa chuộng hơn hết.
Ngoài việc nuôi cá, người dân nơi đây còn khai thác "Du lịch Sinh thái", một số du khách cũng đã đến thưởng thức thức ăn thủy sản tươi ngon được chế biến ngay trên các bè.
+ Phố chợ Đà Lạt,
Đến Đà Lạt trải nghiệm qua đặc sản địa phương, các thương hiệu nổi tiếng như: Cà phê chồn, kem bơ, quán cơm niêu (nấu trong niêu khi ăn đập niêu có cơm cháy vàng dòn rụm), gà nướng+ cơm Lam theo cách của đồng bào K’Ho, quán thịt rừng (chỉ bán thịt nai, heo rừng, cheo). Còn nhiều món ngon khác để chuyến sau khám phá thêm.
Phố đêm Đà Lạt vào ngày lễ hội hay cuối tuần thì không thể tìm được parking-lot dù ở khu vực cách đó chừng 500 m, chen chút quá nên sếp tui để sáng hôm sau trở lại mua ít mặt hàng đặc sản đem về làm quà. Nào là trái cây sấy khô, nhiều loại hạt, bánh mứt, trà, … còn khi đi KDL Mê Linh buổi sáng sếp tui đã mua 2 buồng chuối, chục kí khoai lang khoai mì, 4-5 kg trái bơ, v.v… Làm nhớ hoài nét mặt thật buồn cười của anh Phụng tài xế: “Cô Hai ơi, băng ghế sau hết chổ nhét rồi cô đừng mua thêm gì nữa!”
Một góc phố chợ Đà Lạt (2024)
Khi nhắc đến tên Đà Lạt, có lẽ một số vị cao tuổi còn nhớ đến chiếc xe La Dalat được Sài Gòn sản xuất máy Citroel của Pháp, đến khoảng phân nửa thành phần chiếc xe do Việt Nam chế tạo trước năm 1975. Việt Nam đang xôn xao nói về xây dựng nhà máy điện nguyên tử lực, thì ở thành phố cao nguyên này đã từng có Lò Nguyên Tử Đà Lạt tinh luyện Uranium do giáo sư Bữu Hội làm giám đốc từ nửa thế kỷ trước, sau năm 1975 thì bị dở bỏ.
Ngày nay Đà Lạt có dư luận phê phán là đã bị bê tông hóa không còn nhiều ngọn đồi có “thông reo vi vu hòa lẩn trong tiếng chuông ban chiều”.
- Bây giờ Đà Lạt kém êm đềm thơ mộng? Đúng vậy!
Nhiều đồi thông bị triệt hạ để cất lên những nhà cao tầng, một số biệt thự di sản từ thời Pháp vẫn còn, nhưng rất nhiều con phố là những dãy nhà 5-6 tầng vẫn không đủ cho dân số gia tăng đáng kể, các khách sạn hàng chục tầng sang trọng cũng không đáp ứng được nhu cầu phục vụ du khách mỗi ngày một đông, vào những ngày cuối tuần hay lễ hội nếu không đặt phòng trước thì khó tìm được phòng tốt. Lượng du khách đến Đà Lạt đang quá tải!
Huyện Lạc Dương tích cực triển khai kế hoạch phát triển Thành Phố Ngàn Hoa xinh đẹp tân kỳ, còn Đà Lạt khu vực Hồ Xuân Hương sẽ là nơi mang nhiều di tích đậm nét kiến trúc Âu châu của một thời xưa củ.
Lê Hữu Uy
(Kỷ niệm chuyến đi lên Đà Lạt với Sếp tui – Mùa Hè 2024).
