"Sống không phải là ký-sinh trùng của thế-gian, sống để mưu-đồ một công-cuộc hữu-ích gì cho đồng-bào, tổ-quốc"  ** Phan Chu Trinh **

HomeY-Học Bài Liên-Quan Y-HọcY-Học Thường-ThứcTử-Vong Người Thiểu-Số Do Covid-19 Tại Anh Mỹ --- Y-Học Thường-Thức

Tử-Vong Người Thiểu-Số Do Covid-19 Tại Anh Mỹ --- Y-Học Thường-Thức

Tử Vong Người Thiểu Số Do COVID-19 Tại Anh Mỹ

20Bhvhtvn1

Các so sánh về tử vong ở Việt Nam, Hàn quốc, Đài Loan và Anh, Mỹ, Ý , Pháp có thể cho chúng ta hy vọng rằng có thể là chúng ta có cơ nguy tử vong thấp hơn người da trắng. Tuy nhiên, những con số gần đây tại Anh Mỹ cho thấy thực tại khác hẳn.

Ờ Anh, tỷ lệ người da đen , gốc châu Á (Ấn độ, Pakistan, Caribbean), và các sắc tộc khác (BAME: Black, Asians, Ethnic Minority) chết vì COVID-19 cao gấp đôi người da trắng. Nhóm BAME chỉ chiếm 14% dân số trong lúc 34% bệnh nhân nằm săn sóc đặc biệt là thuộc nhóm BAME.

Những lý do sau đây có thể giải thích một phần nào hiện tượng này:

    • Người da đen gốc Phi có tỷ lệ mập phì (obesity) cao hơn. Phổi người quá mập cung cấp oxy cho cơ thể có thể khó khăn hơn.
    • Người thiểu số BAME có tỷ số làm việc trong các nghề có cơ nguy cao ở bịnh viện hay ngành y tế (bác sĩ, y tá, y công, lao công, chuyên chở bệnh nhân).
    • Người BAME có thể phần đông nghèo hơn, tiếp cận tin tức khó khăn hơn (ví dụ dùng computer, nhu cầu có internet)
    • Người BAME có thể khó thực hành giãn khoảng cách xã hội hơn vì đông người trong một nhà, nhiều thế hệ sống chung nên người già khó cách ly.
    • Các biện pháp giãn khoảng cách xã hội (social distancing) có thể tác dụng xấu trên đời sống của nhóm BAME nhiều hơn. Ví dụ cuộc sống tôn giáo gắn bó với đền thờ, nhà thờ là nơi cung cấp hỗ trợ tinh thần cũng như vật chất; đóng cửa nhà thờ, đền thờ có thể làm họ thiệt thòi hơn người da trắng.

Ở Mỹ, cũng có sự khác biệt, lớn nhất là đối với người da đen. Cứ 100.000 người trong các nhóm tương ứng của họ, 37,2 người da đen đã chết vì COVID-19, so với khoảng 16,0 người châu Á, 15,9 người gốc Châu Mỹ Latinh và 14,3 người da trắng. Những tỷ lệ này thật quá khác nhau. Để chúng ta dễ thấy sự khác biệt hơn: Nếu người Mỹ da đen đã chết vì COVID-19 với tỷ lệ tương đương với người Mỹ da trắng, khoảng 9.000 trong số gần 15.000 cư dân da đen đã chết ở các tiểu bang của Mỹ vẫn còn sống.

Câu hỏi tạo sao như vậy đang được bàn cãi sôi nổi. Có thể là người da đen bị bịnh mập, cao huyết áp, tiểu đường nhiều hơn, thức ăn của họ kém phẩm chất dinh dưỡng, nhà cửa không tốt bằng, một số người da đen sai lầm tin rằng người da đen không thể bị COVID-19 (như trước đây một số tin rằng chỉ người da trắng mới bị HIV). Tuy nhiên, vì đây là đất Mỹ, vấn đề kỳ thị chủng tộc (racism) luôn luôn được nêu ra như là một nguyên nhân quan trọng của sự khác biệt lớn này giữa người da đen và người da trắng.

Hiện nay có trên 2600 người Á Châu đã chết vì COVID-19 ở Mỹ (ngày 4 tháng 5/2020) Tính theo mỗi 100.000 người Mỹ (thuộc nhóm tương ứng của họ), khoảng 16 người châu Á đã chết vì coronavirus, tỷ lệ tử vong cao hơn người da trắng (14), gần tương đương với người Latin (16) và thấp hơn người da đen (37).

Tại California, 355 người châu Á đã chết, chiếm 17,0% tổng số người chết trong một tiểu bang nơi người châu Á chiếm 14,5% dân số.

Tổng kết tất cả 34 tiểu bang có dữ liệu cho người châu Á cọng với Washington, D.C., người châu Á có khả năng tử vong vì COVID-19 "như mong đợi" dựa trên tỷ lệ dân số của họ. Nói chung, họ đại diện cho 5,4% dân số Hoa Kỳ, và tỷ lệ 4,7% tử vong vì COVID-19 tương ứng với tỷ lệ người Châu Á hiện diện trong dân số cả nước .

Nói tóm lại, căn cứ vào các con số hiện có, cơ nguy chết vì coronavirus của người gốc Á Châu tại Mỹ cao hơn người da trắng một chút. Một phần lớn chúng ta có quá khứ từng "quen" tiếp xúc với các bịnh gây nhiễm nơi quê nhà tương đối "lạc hậu", chúng ta trước đây thường không tuỳ thuộc quá nhiều vào khoa học kỹ thuật y học và chúng ta tiếp cận rộng rãi với thuốc chủng ngừa lao BCG trong quá khứ ( BCG được cho là có khả năng gia tăng sức đề kháng của hệ miễn nhiễm và vấn đề này đang được nghiên cứu trong các thử nghiệm lâm sàng). Những điểm nói trên, mà trên lý thuyết có thể thuận lợi để giúp chúng ta đề kháng tốt hơn trong cơn dịch này, xem ra không biết ảnh hưởng thế nào đối với người gốc Châu Á trong hoàn cảnh hiện nay.

Nói một cách khác, chúng ta , người gốc Á, vẫn bị đe dọa trong cơn dịch này cũng giống như mọi người. Tốt hơn hết, nên theo dõi các hướng dẫn của y tế địa phương mình.

Bác sĩ Hồ Văn Hiền

Ngày tháng 5 năm 2020

 

Tài liệu tham khảo:

1)British BAME Covid-19 death rate 'more than twice that of whites

https://www.theguardian.com/world/2020/may/01/british-bame-covid-19-death-rate-more-than-twice-that-of-whites

2)THE COLOR OF CORONAVIRUS:

COVID-19 DEATHS BY RACE AND ETHNICITY IN THE U.S.

https://www.apmresearchlab.org/covid/deaths-by-race

3)Stop Blaming Black People for Dying of the Coronavirushttps://www.theatlantic.com/ideas/archive/2020/04/race-and-blame/609946/

Share

Chủ-Đề
Mái Trường Thân Yêu

ao dai

Hình THPT Bùi Thị Xuân

Mục Y-Học Thường-Thức

Phụ-Trách

  • Trần Nghĩa Điền
  • Trần Thiên Anh
  • BS Trương Ngọc Thạch

langdu0520@gmail.com

Với sự cộng tác:

  • Bác Sĩ Hồ Văn Hiền
  • Lương Y Trần Đức Huấn

Chủ-Trương

Do một số người yêu ngành giáo-dục, nhà giáo, trưởng Hướng-Đạo và toán Nghiên-Cứu Huấn-Luyện Dấn-Thân chủ-trương

Điều-Lệ

Những sáng-tác và sưu-tầm gửi cho Làng Huệ cần tính-cách xây-dựng, phát-triển con người; không chính-trị đảng phái, phe nhóm và không chỉ-trích, chê-bai. Khi gửi bài, tác-giả đồng-ý cho Làng Huệ phổ-biến miễn-phí trên sách báo và tuyển-tập.

Phối-Hợp

  • Hoàng Vĩnh Yên
  • Nguyễn Thị Thiên-Tường
  • Phạm Trần Quốc-Việt
  • Phù-Sa Việt

Contact / Liên-Lạc

Joomla templates by Joomlashine