Sân Hận

Tham, sân, si là ba tam độc trong đạo Phật. Tháng này Sao Khuê (sk) định viết một bài về “Sân” thế là duyên may đưa đến khiến cho ngày nào cũng có người chọc cho mình giận, cốt để trải nghiệm còn viết bài cho hay!
Trước hết là chàng chủ nhà, chàng bằng tuổi con trai sk, bố mẹ chàng sát vách với sk từ đời tám ngoánh. Carlos, lớn lên mua căn nhà đối diện để ở và cho thuê (triplex) và bây giờ mua luôn căn nhà của Sk (cũng triplex) để cho thuê.
Vì không muốn mất công dọn nhà lúc gần đất xa trời nên sau khi bị nước vô nhà hai lần do ống cống tệ hại của thành phố, sk bán với giá đặc biệt cho Carlos với điều kiện sk thuê lại tầng trệt để ở, góc vườn để vui thú điền viên. Không biết chàng có ý muốn làm tàng, làm le, làm phách, thị oai ra điều ta đây là chủ mà chuyên môn đậu xe chắn lối ra vào xe của sk khiến mỗi lần đi đâu là sk lại phải gọi điện thoại rồi chờ chàng dời xe đi thì sk mới mang xe ra ngoài được. Biết bao lần gọi điện thoại để yêu cầu chàng ta chấm dứt đậu xe ngang, nhưng vô ích, dứt được anh con thì đến ông bố. Sân nổi lên, sk to tiếng thì lại đến lượt nhân viên đến sửa nhà chắn ngang xe. Trời lạnh ngăn ngắt mà lần nào sk cũng phải đợi cả 10 phút để kêu, để chờ, khiến tức càng thêm bực. Quái, sao họ lỳ và thiếu tự trọng đến thế. Hàng xóm với nhau mấy chục năm, nay dở trò trêu ngươi trong suốt 2 tháng, hơn 40 lần đợi chờ… Nén lắm, Nhịn lắm rồi. Mà tội quái gì mà nén cho khổ thân, ta ca bài “ô rờ lui” là yên thân. “Mụ nghe nàng nói lình xình, cho nên mới  nổi tam bành mụ lên.” (nhại Kiều). Sáu căn là mắt tai mũi lười thân ý không gặp sáu trần là sắc thanh hương vị xúc pháp thì 6 tên giặc đâu còn bị ba tên họ Bành là Bành Cử , Bành Chất, Bành Kiểu lúc nào cũng núp sẵn trong đầu, trong tâm, trong bao tử, đốt lửa tam muội mà thiêu hủy mình?

Đang bực cành hông vì bị trêu tức thường xuyên hai tháng trời thì đến nàng bạn thân:
• Thưa bà, nãy giờ bà hỏi chuyện và muốn tôi giải thích cho bà nhưng mà tôi đang giải thích thì bà lại ngắt lời và bà lại dẫn câu chuyện đi vòng vo tam quốc, không phải tam quốc mà đi vòng vo khắp thế giới, dám đến cả xứ cộng sản Bắc Hàn luôn đấy, hình như bà muốn cho tôi học tính kiên nhẫn thì phải?
- Thì càng tốt chứ sao?
- Hằm… hừm. Cả một tháng nay rồi đấy nhé… Trước kia bà đâu có như vậy…Thôi tôi ngừng gọi, ngừng cả trả lời đấy nhé, chỉ gửi text hay email thôi… Ừ, nín lắm, nhịn lắm rồi, mà tội quái gì mà nén cho khổ thân, ta ca bài “ô rờ lui” là yên thân. Tội quái gì để ba anh em nhà Bành bành trướng, đốt lửa tam muội thiêu hủy mình.
- Lửa tam muội là gì ấy hả?

Lửa Tam muội hay còn gọi là Tam muội chân hỏa. Lửa Tam muội được Hồng Hài Nhi luyện 300 năm từ lửa lò Bát quái do Tôn Ngộ Không đạp đổ từ lò luyện linh đan 500 năm trước nên nó hung dữ gấp trăm ngàn lần lửa trong lò Bát Quái đấy. Dập tắt được nó may ra có quạt Ba tiêu của Thiết Phiến công chúa, tức bà La Sát mà Tôn ngộ Không mượn còn không được huống chi mình chỉ là một tinh tú nhỏ nhoi.
Gõ ba cái vào đầu để bật cái bộ nhớ và mới nhớ ra rằng ở hồi thứ 40-41, Hồng hài Nhi tức là con của bà Là Sát đã dùng tam muội chân hóa đánh bại cả Tôn Ngộ Không, Trư bát Giới, Satan đến nỗi nước của bốn biển cũng không dập tắt được, cuối cùng phải nhờ đến Quán Thế Âm bồ tát rưới nước cam lồ trong bình tỉnh thủy mới trị được lửa tam muội.
Bình tịnh thủy không mượn được nên SK chưa hết cơn “Sân”.

Ủa, Sân là ai, là gì mà nó ghê thế?
Đức Phật xếp Sân vào tam độc, nguồn gốc của mọi khổ đau: Tham, Sân, Si. Khi còn nhỏ thì SK hay nghe má nói: Tham thì thâm, cổ nhân dậy thế”, chữ thâm ở đây chưa lột hết ý nghĩa nên xem ra nếu nói cho đúng thì “Tham thì sân cổ nhân dậy thế “hay hơn...
Tại sao ấy à? nếu suy nghĩ cho cùng thì sân cũng từ do tham mà ra. Tại sao mình nổi giận nhỉ? Mình nổi giận vì sự việc hay người ta không làm theo đúng “Ý“ mình. Tham lam muốn tất cả mọi sự việc đều phải xảy ra theo ý mình. Quý vị nghĩ lại đi, có đúng vậy hay không nhé.

1. Sân hận là gì nhỉ:

* Sân hận là “sự nóng nảy, sự hãm hại, sự đối lập, sự chống đối, sự hung dữ, sự lỗ mãng, sự không hoan hỷ của tâm”.
* Hầu như ai cũng từng nổi giận, nhiều hay ít, khi đối diện với người hay điều kiện không vừa lòng, hay khi thất vọng, khi bị chọc tức, khi bị người khác phán xét…

2. Sân hận do đâu vậy:

Sân bắt nguồn từ nhận thức sai lầm về con người, cuộc đời và sự kiện sảy ra; từ trạng thái sợ hãi; từ thái độ độc tôn, loại trừ, chỉ chấp nhận chính mình; từ việc không hiểu bản chất văn hoá của người khác. Theo quan điểm Đạo Phật, sân hận là do sự bất như ý của tâm, sự không ưa, sự bất mãn.

Sự bất mãn này sanh lên do nơi lòng ham muốn cho vừa ý mình. Khi tức giận nổi lên, thì tâm không còn sáng suốt nữa, khi ấy tâm chỉ thiên về một bên là nghĩ rằng “ta là phải”, chứ còn ai trồng khoai đất này. Dứt khoát: ta không phải thì ta đúng.

* Sân hận hay giận dữ là một trạng thái rất thông thường của con người. Hầu như ai cũng từng nổi giận, với một mức độ nào đó, khi đối diện với một người hay một điều kiện không vừa lòng, như thất vọng, bị chọc tức, bị người khác phán xét.

3. Tác hại của sân hận

* Theo y học, Epinephrine tiết ra khi cơn sân nổi lên lầm tăng huyết áp, chả thế mà mặt đỏ gay, rồi tim đập thủm thụp, đầy bụng rồi giảm hoạt động của cơ quan miễn dịch.

Khi sân nổi lên, tuyến thượng thận sẽ tiết ra cortisol quá mức làm chết các tế bào não (mỗi giây sân giết chết 3 triệu tế bào não) dẫn tới tình trạng trí não kém minh mẫn. Điều này lý giải vì sao phần lớn những người hay sân hận khi về già thường bị mất trí nhớ… Chít cha ngộ rồi, thôi ai đúng cũng được.

Tính cách sân hận, hay nổi đóa không phải chỉ ở kiếp sống hiện tại mà nó đã được huân tập từ nhiều đời nhiều kiếp. Nói cách khác, tính hay sân hận, nóng nảy, cứng đầu bắt nguồn từ tiền kiếp (mà dân gian thường nói là "trời sinh tính") và khi gặp thuận duyên thì nó trổ ra. Trong bài kinh "Chàng mập Tissa", Đức Phật nói: “Này các Sa-môn, đây không phải là lần thứ nhất ông ấy cứng đầu. Kiếp trước ông ấy cũng đã bướng bỉnh như thế”. Điều này cho thấy, tư tưởng và hành vi của người đời thường được tích tụ thành thói quen nối tiếp trong hiện đời và đời sau. Tuy nhiên, nếu truy tận căn nguyên của tất cả tập khí sân hận, nóng nảy, cứng đầu, chống đối,... là VÔ MINH.*

Ôi trời ơi VÔ MINH là khởi đầu của 12 nhân duyên, là đầu giây mối nhợ dẫn đến sinh tử luân hồi là… khổ, khổ, khổ, khổ là khổ…

Sao Khuê bèn niệm chú, hết chú Bát Nhã rồi đến Bạch Y thần chú, quả thật linh nghiệm vô cùng. Trong não bộ hiện ra “nhất sân chi hỏa, năng thiêu vạn khoảnh công đức chi sơn “nghĩa là chỉ cần một mối lửa sân hận có thể đốt cháy muôn mẫu rừng công đức.

Muốn lửa giận tắt ngủm thì phải điều tức tâm.
Thiền sư Ajahn Brahm kể lại rằng trong tu viện của ngài ở Thái Lan, ngày nọ có hai nhà sư người Mỹ đang xích mích với nhau và họ bắt đầu trừng mắt sẵn sàng lao vào nhau thì đột nhiên nhà sư gốc cựu chiến binh sụp xuống đất quỳ lạy nhà sư gốc cựu thương gia và nói rằng “tôi thành thật xin lỗi, xin bạn hãy tha thứ cho tôi“ khiến cho nhà sư cựu thương gia cảm động bật khóc và sau đó họ trở lại thân mật như trước.
Trong kinh Pháp cú! Đức Phật dạy rằng:
Lửa nào dập được lửa
Thù nào diệt được thù
Từ bi diệt hận thù
Là định luật ngàn thu…*

Tác hại của sân hận/hiềm hận kinh khủng nên chúng ta cần phải chế ngự tâm sân hận. Trong kinh Tăng chi bộ (phẩm Hiềm hận), Đức Phật dạy tu tâm từ, bi, hỷ, xả:

“Có năm trừ khử hiềm hận, này các Tỷ-kheo, ở đây vị Tỷ-kheo có hiềm hận khởi lên cần phải được trừ khử một cách hoàn toàn. Thế nào là năm?

- Trong người nào, này các Tỷ-kheo, hiềm hận được sanh, trong người ấy, tâm Từ (metta) cần phải tu tập. Như vậy trong người ấy, hiềm hận cần phải đoạn trừ.

- Trong người nào, hiềm hận được sanh, trong người ấy, tâm Bi (karuna) cần phải tu tập. Như vậy trong người ấy, hiềm hận cần phải đoạn trừ.

- Trong người nào, hiềm hận được sanh, trong người ấy, tâm Xả cần phải được tu tập. Như vậy trong người ấy, hiềm hận cần phải đoạn trừ.*

- Trong người nào, hiềm hận được sanh, trong người ấy, Vô niệm, vô tác ý cần được thực hiện. Như vậy trong người ấy, hiềm hận cần phải đoạn trừ.

- Trong người nào, hiềm hận được sanh, trong người ấy, sự kiện nghiệp do mình tạo cần phải được tu tập là: ‘Tôn giả là chủ của nghiệp, là thừa tự của nghiệp, là khởi nguyên của nghiệp, là bà con của nghiệp, là chỗ nương tựa của nghiệp. Phàm nghiệp thiện hay ác được làm, Tôn giả sẽ là người thừa tự nghiệp ấy’. Như vậy trong người ấy, hiềm hận cần phải đoạn trừ.*

Kinh Pháp Cú, Phẩm Song Yếu:

Nó mắng tôi, đánh tôi,
Nó thắng tôi, cướp tôi
Ai ôm hiềm hận ấy,
Hận thù không thể nguôi.
Nó mắng tôi, đánh tôi,
Nó thắng tôi, cướp tôi
Không ôm hiềm hận ấy,
Hận thù được tự nguôi.
 Với hận diệt hận thù,
Ðời này không có được.
Không hận diệt hận thù,
Là định luật ngàn thu.

Tức giận là vì mình không có đủ rộng lượng. Tâm lượng chưa đủ bao dung, giống như nắm muối bỏ vào cốc nước thì không thể uống được, nhưng thả vào hồ nước thì cũng không làm cho hồ nước mặn đến mức không uống được. Vậy nếu tâm lượng như nước trong cốc thì sao đủ bao dung.

Tâm sân hận, thù oán không chỉ khiến cho mình nhỏ nhen mà còn mong muốn người khác tổn hại. Thế nên, cần xả bỏ oán thù, tập mong cho người được lợi dù đó là kẻ thù của mình. Tâm oán thù khiến người ta quyết chơi xấu nhau, tàn hại lẫn nhau để rồi cuối cùng không ai có lợi, thậm chí có thể mất thêm nhiều thứ khác. Mặt khác, tâm oán thù luôn thiêu đốt, đánh mất sự an yên, luôn ngồi trên đống lửa thì dù có giàu vẫn không sang, có phúc mà chẳng hưởng được, đó không phải là hành xử khôn ngoan.*

Suy cho cùng, cuộc sống ngoài đủ đầy về vật chất thì rất cần sự an yên trong tâm hồn. Muốn an yên thì không có kẻ thù, không ganh ghét, đố kỵ. Tha thứ cho người, xả buông những oán hận chỉ nhằm bảo vệ mình, "cởi trói" khỏi địa ngục sân hận cho chính minh, giữ vững hạnh phúc an vui cho mình. Oán hờn chỉ mang đến thiệt hại, một niệm sân khởi lên sẽ mở ra vô vàn chướng ngại, mất mát.*

Người nghĩ mình quan trọng, cái tôi, cái ngã mình lớn thì có chuyện gì đó bất như ý sẽ giận liền. Nhớ nhé: "Nếu em nhớ thân xuôi miền cát bụi, sẽ thấy lòng thanh thản giữa phù hư"’ * (trên net). Mình nghĩ mình chỉ là cát bụi thì hết giận, có gì quan trọng đâu. "Xin người nhớ cho ta là cát bụi, trở về cát bụi xin người nhớ cho".

Mình chỉ là tổng hòa của đất nước gió lửa, phải trải qua sinh lão bệnh tử. "Bao nhiêu năm làm kiếp con người" (sinh ra), "Chợt một chiều tóc trắng như vôi" (già đi), "Lá úa trên cao rụng đầy" (bệnh), "Cho trăm năm vào chết một ngày" (chết). Cuộc đời như bóng mây chìm nổi, như nước chảy mây trôi, chớp mắt là hết một đời… tội gì phải khổ vì nổi giận.

Muốn hết nổi giận thì mình chỉ việc từ bi hỷ xả là xong ngay. Các bạn nhớ nhé hằng ngày cứ niệm từ bi hỷ xả, từ bi hỷ xả…

Sao Khuê

• Ghi chú : SK xếp đặt lại theo tài liệu trên mạng. Xin đã tạ quý vị đă đăng, tải và quý bạn đừng nổi sân vì tài trích dẫn của SK. vả lại toàn free nên đừng freezing.