"Quân lính cốt hòa-thuận, không cốt đông; cốt tinh-nhuệ, không cốt nhiều. Người khéo thắng là thắng ở chỗ rất mềm-dẻo, chứ không lấy mạnh đè yếu, nhiều hiếp ít"

** Quang-Trung **

 

Phương-Tiện và Mục-Đích

 

Đức Phật tên thật là Siddhartha Gautama sinh khoảng thế-kỷ thứ 6 trước Tây Lich tại vùng Népal. Cha ngài là một tiu vương (suddhodana). Ngài lập gia-đình năm 16 tuổi. Bản-tính ngài đa sầu, đa cảm trước sự thống-khổ của con người nên cha ngài đã dùng vật-chất để giữ ngài với cuộc đời xa-hoa.

Năm 29 tuổi, ngài bỏ nhà học đạo hầu mong tìm con đường giải-thoát cho mình và cho người. Lúc đầu, ngài sống khổ-hạnh khi tu-luyện. Sau thấy đường-lối ép xác không giúp gì cho việc tìm chân-lý nên ngài không theo đuổi điều này.

Một đêm đang ngồi dưới gốc cây bồ-đề thì Phật giác-ngộ. Năm đó ngài 35 tuổi.

Suốt 49 năm, Đức Phật đem cái đạo Diệt Khổ giảng cho mọi người.

Sau khi ngài mất, năm trăm tỳ-kheo họp nhau để tụng đọc những lời nói và về việc làm của Đức Phật. Rồi khoảng một trăm năm sau lại có cuộc tụ-tập của bẩy trăm tăng-lữ để thảo-luận nhưng cả hai lần đều dưới hình-thức tụng đọc, không được viết thành văn.

Mãi đến ba trăm năm nữa dưới đời vua Asoka (A Dục) mới có những kiết tập bằng văn-tự.

Phật giáo bị Ấn-Độ giáo và Hồi giáo đàn-áp tại Ấn nhưng phát-triển tại Tich-Lan, Trung-Hoa, Tây Tạng và các nước Á Châu khác...

Nhiều hệ-phái Phật giáo được phát-sinh nên không tránh khỏi những bất-đồng ý-kiến nhưng chưa bao giờ xẩy ra đổ máu nhờ tinh-thần khoảng-khoát, khiêm-nhường, bao-dung, hòa-ái, trung-đạo của Đức Phật.

Giáo-lý của ngài chỉ là phương-tiện đi đến giải-thoát chứ không là mục-đích:Kìa đệ-tử hãy xem theo ngón tay ta mà thấy mặt trăng nhưng nên nhớ ngón tay ta không phải là mặt trăng.

---------------------------------------

Tiểu Vương = tạm dich chữ suddhodana (chức-vụ đứng đầu của bộ-tộc Shakya (Thích Ca))

India = Ấn Độ

Asoka = A Dục

Trung Hoa- China

Tích Lan= Sri Lanka

Tây Tạng - Tibet

 

Phẩm-Vật Của Trần-Gian -- Nguyễn Hoàng Lãng Du biên-soạn