"Sống không phải là ký-sinh trùng của thế-gian, sống để mưu-đồ một công-cuộc hữu-ích gì cho đồng-bào, tổ-quốc." ** Phan Chu Trinh **


The Hill We Climb (Ngọn Đồi Chúng Ta Leo)
Amanda Gorman – Nguyễn Văn Thái dịch



The Hill We Climb
Amanda Gorman

When day comes we ask ourselves,

where can we find light in this never-ending shade?

The loss we carry,

a sea we must wade

We've braved the belly of the beast

We've learned that quiet isn't always peace

And the norms and notions

of what just is

Isn't always just-ice

And yet the dawn is ours

before we knew it

Somehow we do it

Somehow we've weathered and witnessed

a nation that isn't broken

but simply unfinished

We the successors of a country and a time

Where a skinny Black girl

descended from slaves and raised by a single mother

can dream of becoming president

only to find herself reciting for one

And yes we are far from polished

far from pristine

but that doesn't mean we are

striving to form a union that is perfect1

We are striving to forge a union with purpose

To compose a country committed to all cultures, colors, characters and

conditions of man

And so we lift our gazes not to what stands between us

but what stands before us

We close the divide because we know, to put our future first,

we must first put our differences aside

We lay down our arms

so we can reach out our arms

to one another

We seek harm to none and harmony for all

Let the globe, if nothing else, say this is true:

That even as we grieved, we grew

That even as we hurt, we hoped

That even as we tired, we tried

That we'll forever be tied together, victorious

Not because we will never again know defeat

but because we will never again sow division

Scripture tells us to envision

that everyone shall sit under their own vine and fig tree2

And no one shall make them afraid

If we're to live up to our own time

Then victory won't lie in the blade

But in all the bridges we've made

That is the promise to glade

The hill we climb

If only we dare

It's because being American is more than a pride we inherit,

it's the past we step into

and how we repair it

We've seen a force that would shatter our nation

rather than share it

Would destroy our country if it meant delaying democracy

And this effort very nearly succeeded

But while democracy can be periodically delayed

it can never be permanently defeated

In this truth

in this faith we trust

For while we have our eyes on the future

history has its eyes on us

This is the era of just redemption

We feared at its inception

We did not feel prepared to be the heirs

of such a terrifying hour

but within it we found the power

to author a new chapter

To offer hope and laughter to ourselves

So while once we asked,

how could we possibly prevail over catastrophe?

Now we assert

How could catastrophe possibly prevail over us?

We will not march back to what was

but move to what shall be

A country that is bruised but whole,

benevolent but bold,

fierce and free

We will not be turned around

or interrupted by intimidation

because we know our inaction and inertia

will be the inheritance of the next generation

Our blunders become their burdens

But one thing is certain:

If we merge mercy with might,

and might with right,

then love becomes our legacy

and change our children's birthright

So let us leave behind a country

better than the one we were left with

Every breath from my bronze-pounded chest,

we will raise this wounded world into a wondrous one

We will rise from the gold-limbed hills of the west,

we will rise from the windswept northeast

where our forefathers first realized revolution

We will rise from the lake-rimmed cities of the midwestern states,

we will rise from the sunbaked south

We will rebuild, reconcile and recover

and every known nook of our nation and

every corner called our country,

our people diverse and beautiful will emerge,

battered and beautiful

When day comes we step out of the shade,

aflame and unafraid

The new dawn blooms as we free it

For there is always light,

if only we're brave enough to see it

If only we're brave enough to be it


Amanda Gorman

Gorman, who was born and raised in Los Angeles and studied sociology at Harvard, became America’s first-ever national youth poet laureate in 2017. According to US reports, it was president-elect Joe Biden’s wife, Jill Biden, who recommended her as his inaugural poet. Gorman will be performing on Wednesday alongside Lady Gaga, who will be singing the American national anthem, and Jennifer Lopez.

Gorman’s poem, The Hill We Climb, will touch on, although not reference directly, last week’s riots in the US Capitol. She shared a short extract with the New York Times: “We’ve seen a force that would shatter our nation rather than share it, / Would destroy our country if it meant delaying democracy. / And this effort very nearly succeeded. / But while democracy can be periodically delayed, / It can never be permanently defeated,” she has written.

 “I wasn’t trying to write something in which those events were painted as an irregularity or different from an America that I know,” she told the Los Angeles Times. “America is messy. It’s still in its early development of all that we can become. And I have to recognise that in the poem. I can’t ignore that or erase it. And so, I crafted an inaugural poem that recognises these scars and these wounds. Hopefully, it will move us toward healing them.”

The theme of Biden’s inauguration is America United, and Gorman told the Associated Press that while she hadn’t been told what to write by organisers, she’d been encouraged to emphasise unity as opposed to “denigrating anyone” or declaring “ding, dong, the witch is dead” over the departure of Donald Trump.

The poet told the LA Times that she has struggled with since she was a child with a speech impediment that makes it hard for her to say certain sounds correctly. “I don’t look at my disability as a weakness,” she said. “It’s made me the performer that I am and the storyteller that I strive to be. When you have to teach yourself how to say sounds, when you have to be highly concerned about pronunciation, it gives you a certain awareness of sonics, of the auditory experience.”Gorman might be the youngest writer to grace a presidential inauguration, but she is not a stranger to grand ceremonies. In 2017, she read her poem In This Place (An American Lyric) at the inauguration of the 22nd US poet laureate, Tracy K Smith. The poem condemns the events in Charlottesville (“tiki torches string a ring of flame / tight round the wrist of night”), going on to speak of the importance of poetry as a form of resistance. “Tyrants fear the poet. / Now that we know it / we can’t blow it. / We owe it / to show it / not slow it / although it / hurts to sew it / when the world / skirts below it.” She has also performed for luminaries including Al Gore, Hillary Clinton, Malala Yousafzai and Lin-Manuel Miranda.

With a children’s book out later this year, Change Sings, illustrated by Loren Long and depicting a young girl on a musical journey to show that we all have the power to make changes in the world, Gorman has even bigger plans for her future. She told the New York Times in 2017 that she was planning to run for president in 2036, and this remains the plan. “I’m going to tell Biden that I’ll be back,” she told the AP.

https://www.theguardian.com/books/2021/jan/19/amanda-gorman-youngest-poet-to-recite-at-a-presidential-inauguration-joe-biden )

Source: The Guardian


Ngọn Đồi Chúng Ta Leo
Amanda Gorman

Khi ngày tới, chúng ta tự hỏi

Chúng ta tìm đâu ra ánh sáng trong bóng mờ bất tận này?

Sự mất mát mà chúng ta gánh chịu

Cả biển khơi cần phải lặn lội

Chúng đã không sờn lòng trong bụng quái vật1

Chúng ta học hỏi được yên lặng không phải luôn luôn là hoà bình,

Và quy chuẩn và khái niệm

về “công bằng” là gì

không phải luôn luôn là công lí

Và mặc dù vậy bình minh là của chúng ta

Trước khi ta biết được điều này

Bằng cách nào đó chúng ta biết được

Bằng cách nào đó chúng ta đã chịu đựng được và chứng kiến

Một quốc gia không bị đổ vỡ mà chỉ là chưa được hoàn thành

Chúng ta, những người thừa kế một đất nước và một thời khoản

Mà một cô gái mảnh khảnh Da Đen

Hậu duệ của những người nô lệ,

Được nuôi dưỡng bởi một goá phụ

Lại có thể mơ mình trở thành tổng thống

Chỉ để rồi chính mình lại ngâm thơ cho một người như thế

Và, vâng, còn lâu chúng ta mới được lão luyện

Mới được tinh khôi,

Nhưng điều này không có nghĩa là chúng ta

Đang gắng sức tạo thành một quốc gia thống nhất toàn hảo2.

Chúng ta đang cố gắng kiến tạo một quốc gia thống nhất có định hướng.

Để tạo thành một đất nước tận tụy với mọi nền văn hoá, màu da, tính khí

Và hoàn cảnh của con người

Và như vậy chúng ta ngẩng mắt nhìn, không phải nhìn vào điều gì đứng giữa chúng ta

Mà là điều trước mặt chúng ta

Chúng ta đóng lại hố ngăn cách bởi vì chúng ta biết đặt tương lai lên trên hết

Chúng ta phải gác lại một bên những khác biệt của chúng ta

Chúng ta buông bỏ vũ khí xuống

Để chúng ta có thể mở rộng vòng tay cho nhau

Chúng ta không hãm hại ai mà chỉ tìm kiếm hoà hợp cho mọi người

Hãy để cho địa cầu này, nếu không phải là gì khác, nói lên là điều này đúng

Rằng dù đau buồn, nhưng chúng ta đã trưởng thành

Rằng dù bị tổn thương, nhưng chúng ta đã hi vọng

Rằng dù mệt mỏi, nhưng chúng ta đã cố gắng

Rằng chúng ta sẽ mãi mãi kết chặt với nhau, khải hoàn

Không phải vì chúng ta sẽ không bao giờ còn biết thất bại nữa

Nhưng vì chúng ta sẽ không bao giờ còn gây mầm chia rẽ

Thánh Kinh bảo chúng ta hãy hình dung

Mọi người đều phải ngồi dưới cành nho và cây vả3 của mình

Thì không ai làm cho họ sợ hãi được nữa

Nếu chúng ta xứng đáng với thời đại của chúng ta

Thì chiến thắng không phải ở lưỡi đao

Mà ở trong những cây cầu mà chúng ta xây dựng

Đó là lời hứa đưa đến một không gian mở

Đến ngọn đồi chúng ta leo,

Nếu chúng ta dám theo

Bởi vì làm người Mỹ có ý nghĩa hơn là niềm kiêu hãnh mà chúng ta thừa tự

Đó là quá khứ mà chúng ta đã dẫm bước chân vào

Và chúng ta sẽ sửa chữa nó như thế nào

Chúng ta đã nhìn thấy một sức mạnh có thể làm tan nát quốc gia

Hơn là san sẻ cùng nhau đất nước mình

Có thể huỷ hoại đất nước nếu sức mạnh này muốn trì hoãn dân chủ

Và nỗ lực này hầu như đã rất gần thành công

Trong khi thỉnh thoảng dân chủ có thể bị trì hoãn

Nhưng dân chủ không bao giờ mãi mãi chiến bại

Chúng ta tin tưởng vào chân lí này

Vào niềm tin này

Bởi vì trong lúc chúng ta phóng tầm nhìn vào tương lai

Thì lịch sử đang quan sát chúng ta

Đây là kỉ nguyên của sự cứu rỗi chân chính

Chúng ta lo sợ khi kỷ nguyên này bắt đầu

Chúng ta không cảm thấy được chuẩn bị để kế thừa

Một giờ khắc kinh hoàng như thế

Nhưng bên trong thời đại này chúng ta tìm được sức mạnh

Để trước tác một chương sách mới

Nhằm dâng hiến niềm hi vọng và tiếng cười cho chính chúng ta

Vì vậy, trong lúc đã có lần chúng ta hỏi

Làm thế nào để chúng ta có thể thắng lướt được thảm hoạ?

Thì giờ đây chúng ta khẳng quyết

Làm sao mà thảm hoạ lại có thể thắng lướt được chúng ta?

Chúng ta không bước lùi về với những gì đã qua

Mà tiến tới những gì sẽ phải có

Một đất nước bầm dập nhưng vẹn toàn,

Khoan hồng nhưng táo bạo,

mãnh liệt và tự do

Chúng ta sẽ không bị đẩy lùi

Hoặc gián đoạn vì hăm doạ

Bởi vì chúng ta biết rằng không hành động hay ù lì

Sẽ là gia tài để lại cho thế hệ mai sau

Lỗi lầm ngu xuẩn của chúng ta sẽ trở thành gánh nặng cho con cháu.

Nhưng có một điều chắc chắn:

Nếu chúng ta thắt chặt khoan dung với sức mạnh,

Và sức mạnh với quyền hạn

Thì tình yêu sẽ là gia tài để lại

Và sẽ thay đổi quyền được sinh ra của con cháu chúng ta.

Do đó chúng ta hãy để lại một đất nước

Tốt đẹp hơn đất nước mà chúng ta đã được để lại

Mọi hơi thở từ lồng ngực luyện đồng của tôi

Chúng ta sẽ nâng thế giới thương tích này lên thành một thế giới tuyệt hảo

Chúng ta sẽ trỗi dậy từ những cánh đồi vàng của miền Tây

Chúng ta sẽ trỗi dậy từ vùng Đông Bắc lộng gió,

Nơi tổ tiên chúng ta lần đầu tiên đã thực hiện cuộc cách mạng

Chúng ta sẽ trỗi dậy từ những thành thị có hồ nước viền quanh của những tiểu bang miền Trung Tây,

Chúng ta sẽ trỗi dậy từ miền Nam nắng ấm

Chúng ta sẽ xây dựng lại, hoà hợp lại, và hồi phục

Và tất cả mọi xó xỉnh nào biết được của quốc gia của chúng ta

Và tất cả mọi ngỏ ngách nào gọi là đất nước của chúng ta,

Đều có người dân của chúng ta khác biệt nhau, đẹp đẽ xuất hiện

Tả tơi và xinh đẹp

Khi ngày tới, chúng ta bước ra khỏi bóng mờ,

Rực lửa và không sợ hãi

Bình minh mới căng phồng vì chúng ta giải thoát bình minh

Bởi vì luôn luôn có ánh sáng

Nếu chúng ta chỉ cần có đủ can đảm để nhìn ánh sáng.

Nếu chúng ta chỉ can đảm đủ để là ánh sáng.


1 the belly of the beastviện dẫn câu chuyện trong Thánh kinh nói về Jonah bị cá voi nuốt và sau đó đã được cá nhả ra sau ba ngày nhờ ơn cứu độ của Thiên Chúa. Martin Luther King đã dùng tỉ dụ này để mô tả sự sợ hãi cũng như sự can đảm của nhân loại tranh đấu để sống còn trước những cơn nguy biến.


2 to form a union that is perfect: cụm từ này có nghĩa là kiến tạo một nền công lý có luật pháp được áp dụng công bằng cho tất cả mọi người Mỹ thay vì bị quân phiệt hay vua chúa cai trị bằng độc tài.

3 Cụm từ “under their vine and fig tree” được trích từ Thánh kinh: Micah 4:4, 1 Kings 4:25 và Zachariah 3:10. Mô tả sự tự do và độc lập mà dân Chúa thụ hưởng dưới sự cai trị của Ngài. Micah cho người nghe một tia hi vọng. Jerusalem và Đền Thánh sẽ không bị phá vỡ mãi mãi. Mà “trong những ngày cuối” (câu 1) Chúa sẽ xây dựng lại và hoàn phục Đền Thánh và Đền Thánh sẽ là nơi gặp gỡ mới của dân Chúa giữa thiên đàng và trái đất.